Mojok
KIRIM ARTIKEL
  • Esai
  • Liputan
    • Jogja Bawah Tanah
    • Kabar
    • Sekolahan
    • Sehari-hari
    • Sosok
    • Kuliner
    • Fragmen
    • Catatan
    • Urban
    • Bidikan
    • Jagat
    • Suara Bawah Tanah
  • Tajuk
  • Pojokan
  • Kilas
  • Cuan
  • Otomojok
  • Malam Jumat
  • Video
  • Terminal
Tidak Ada Hasil
Lihat Semua Hasil
Logo Mojok
  • Esai
  • Liputan
    • Jogja Bawah Tanah
    • Kabar
    • Sekolahan
    • Sehari-hari
    • Sosok
    • Kuliner
    • Fragmen
    • Catatan
    • Urban
    • Bidikan
    • Jagat
    • Suara Bawah Tanah
  • Tajuk
  • Pojokan
  • Kilas
  • Cuan
  • Otomojok
  • Malam Jumat
  • Video
  • Terminal
Tidak Ada Hasil
Lihat Semua Hasil
Logo Mojok
Kirim Artikel
Tidak Ada Hasil
Lihat Semua Hasil
  • Esai
  • Liputan
  • Tajuk
  • Pojokan
  • Kilas
  • Cuan
  • Otomojok
  • Malam Jumat
  • Video
  • Terminal
Beranda Corak Rerasan

Rabi karo Wong Banten: Ujarku Sunda, Jebule Jawa

Aprilia Kumala oleh Aprilia Kumala
24 Oktober 2020
A A
Rabi karo Wong Banten- Ujarku Sunda, Jebule Jawa MOJOK.CO

Rabi karo Wong Banten- Ujarku Sunda, Jebule Jawa MOJOK.CO

Bagikan ke WhatsAppBagikan ke TwitterBagikan ke Facebook

MOJOK.CO – Nek ora rabi karo wong Cilegon, yakin, nyong ora bakal ngerti ana sing jenenge basa Jawa dialek Banten utawa basa Jawa Serang.

Ujare nyong, wong-wong nang Provinsi Banten kabeh pada ngomong nganggo basa Sunda. Tapi ya, jenenge bae wong minim pengetahuan, tebakane nyong kleru.

Nang Banten, ana rong basa sing dienggo: basa Sunda karo basa Jawa Serang. Bojoku, asli Cilegon, nek ngomong sehari-hari ya nganggo basa Jawa, pada karo nyong, tapi basa Jawa-ne basa Jawa Serang sing nggawe nyong mikir ping telung ewu disit nggo mencerna.

Kepriwe ora? Nang Cilegon (karo Serang), dialeke wis beda banget karo dialek sing umum nang Jawa Tengah lan Jogja. Sekilas, kayane tah mirip karo dialek asliku nang Cilacap, yaiku dialek Ngapak utawa Banyumasan. Tapi, mbasa dirungokna maning, jebul beda. Mirip logat Cirebonan.

Nek nang Jawa Tengah tembung-tembung sing ditulis “a” diwaca “o” (misale: pira diwaca piro) lan nang Banyumasan tetep diwaca “a” (tetep pira), nang Cilegon beda maning aturane. Huruf “a” nang akhir diwaca “e” (misale: pire). Huruf “e” wunine kayak huruf “e” nang tembung “tempat” utawa “teratai”. Pas nyong cerita ming kanca, deweke malah takon, “Lah, kayak basa Melayu, dong? Kayak Upin Ipin?”

Hmmm. Nek dipikir-pikir, bener juga. Kayak nang Upin-Ipin, tapi Upin-Ipine lagi ngomong basa Jawa nganggo dialek mirip Banyumasan dicampur Cirebonan. Wis kebayang urung? Kule Upin, iki Ipin!

Kepriwe ceritane, sih, deneng Serang karo Cilegon nang Banten malah bisa-bisa nganggo basa Jawa?

Nang duwur, nyong sempet nyebut-nyebut dialek Cirebonan. Jebul, nang jaman biyen, Cirebon karo Banten genah ana hubungane. Maulana Hasanuddin, putera Sunan Gunung Jati Sultan Cirebon Kedua mbiyen tau ngalahna Banten.

Konon, asale Kerajaan Banten ya sekang gabungan Cirebon karo Demak nang pesisir lor Pajajaran. Mulane, basa Jawa karo basa Cirebon akhire campur karo basa Sunda setempat lan basa Betawi sekang daerah sekitare: dadine basa Jawa Serang.

Pada karo basa daerah sing liyane, ana loro tingkatan basa Jawa Serang: kasar lan alus (bebasan). Mirip karo basa Jawa, kata “ora” (diwaca “ore”) duwe versi alus, yaitu “boten”.

Sayange, basa Jawa dialek Banten dianggep dialek kuno. Ora akeh wong-wong enom sing rajin nganggo basa kiye sehari-hari. Sebage pendatang nang Cilegon, nyong gur tau krungu wong-wong sepuh sing ngomong nganggo basa Jawa Serang. Sing enom ya ana, tapi ora akeh.

Perlu diakoni, fenomena basa daerah jarang dienggo generasi enom ana nang pirang-pirang daerah, ora nang Serang utawa Cilegon thok. Basa kuwe identitas. Bisa bae, wong-wong kiye lagi pengen duwe persona “kekinian” sing jelas ora bakal cocok nek ijik-ijik deweke ngomong nganggo basa daerah. “Bisa-bisa diguyu,” pikire.

Pikiran kayak kuwe kleru. Tapi, nek dirunut maning, nyatane ya ana bae wong-wong sing duwe sikap “rese” stadium sejuta. Saben ana sing ngomong nganggo basa Jawa, mesthi diguyu. Ora ming sing wis ngomong, sing isih meneng-meneng bae be cokan diganggu. Biasane, ditakoni sit alon-alon, “Heh, kowe sekang Cilacap, ya?”. Njur lanjut ditakoni, “Bisa ngomong Ngapak, dong?”

“Ya, bisa.”

Iklan

“Jal ngomong ‘Nyong kencot.’”

“Nyong kencot.”

“HAHAHAHA! LUCU BANGET HAHAHAHA.”

Nek pola nang duwur kedadean bae, apa ya wong-wong dadi nyaman menonjolkan logat karo dialeke dewek-dewek? Emange kenangapa nek ana wong ngomong basa Jawa sing medhok utawa logate lucu, misale Banyumasan, Cirebonan, utawa Serang? Ora bisa nek ora diguyu apa ya?

Basa Jawa Serang nggawe nyong mikir disit sebelum ngerti artine, tapi nyong ngerti kepriwe rasane dadi penutur asli basa daerah. Dadi, seasing-asinge dialek kiye nang kupinge nyong, nyong, sebage pendatang anyar, ora bakal “balas dendam” dengan ngguyuni bojone nyong saben deweke lagi ngomong nganggo basa Jawa Serang. Selain demi mendukung pelestarian basa Jawa Serang, nyong juga ora bakal ngguyuni bojone nyong ya merga bojone nyong kuwe lagi ngomong Jawa Serang karo bapak ibune.

Ya masa nyong dikon ngguyuni mertuane nyong juga? Dadi mantu be urung setahun wis kakehan gaya….

MONGGO KULO ATURI MAOS Nalika Tayangan TV Melu Nyuntik Mati Profesi Dukun Bayi lan seratan sanesipun ing rubrik RERASAN.

Terakhir diperbarui pada 24 Oktober 2020 oleh

Tags: bahasa jawabantenbanyumasanjawangapakrabiSunda
Aprilia Kumala

Aprilia Kumala

Penulis lepas. Pemain tebak-tebakan. Tinggal di Cilegon, jiwa Banyumasan.

Artikel Terkait

Sikap atau reaksi pekewuh dan basa-basi ala orang Jawa jadi karakter yang justru merepotkan diri sendiri MOJOK.CO
Catatan

Sikap Pekewuh dan Basa-basi Ala Orang Jawa bikin Repot Diri Sendiri, Sialnya Tak Gampang buat Terus Terang

21 Mei 2026
Pandeglang, Mati-matian Bertahan di Jogja Buat Apa? MOJOK.CO
Urban

5 Tahun Merantau, Sadar Kalau Pandeglang dan Jogja Itu Mirip: Tak Ramah Buat Cari Duit, Masyarakatnya pun Pasrah sama Nasib 

17 Mei 2026
mudik gratis Lebaran dari Pertamina. MOJOK.CO
Sehari-hari

Program Mudik Gratis Mengobati Rindu Para Perantau yang Merasa “Kalah” dengan Dompet, Kerja Bagai Kuda tapi Nggak Kaya-kaya

19 Maret 2026
Makanan Khas Sunda dan Jogja Bikin Muak- Bau Busuk dan Manis (Wikimedia Commons)
Pojokan

Makanan Khas Sunda Bikin Menderita Orang Jogja, Sama Seperti Perantau Sunda Muak dengan Makanan Jogja yang Serba Manis

11 Maret 2026
Muat Lebih Banyak

Terpopuler Sepekan

Pesona Gerabah Lukis Khas Klaten di Festival Sepeda Internasional, Sukseskan Misi Kebudayaan yang Memukau Bule.MOJOK.CO

Pesona Gerabah Lukis Khas Klaten di Festival Sepeda Internasional, Sukseskan Misi Kebudayaan yang Memukau Bule

4 Juni 2026
Peluncuran program pendidikan koperasi (perkoperasian) untuk sekolah-sekolah yang dipelopori Pemerintah Provinsi Jawa Tengah (Pemprov Jateng) MOJOK.CO

Jawa Tengah Bikin Pendidikan Koperasi di Sekolah: Bekal Kewirausahaan dan Alternatif Lapangan Kerja untuk Gen Z-Gen Alpha

5 Juni 2026
Mengajar di Wamena: Dari Perang Suku hingga Jalan Kaki 7 Hari demi Menjadi Sarjana

Mengajar di Wamena: Dari Perang Suku hingga Jalan Kaki 7 Hari demi Menjadi Sarjana

10 Juni 2026
Lima daerah di Jawa Tengah jadi pilot project BPOM Pusat untuk produk jamu aman demi menjaga citra obat tanaman herbal warisan UNESCO MOJOK.CO

Merawat Citra Jamu di Jateng sebagai Warisan Sehat dan Aman, Campuran Bahan Kimia Bisa Merusaknya

9 Juni 2026
pekerja kantoran.MOJOK.CO

Akal-akalan “Kantor adalah Keluarga”, Menguras Mental dan Menggerogoti Karier

4 Juni 2026
Godaan modifikasi motor Honda Vario 125 demi sinematik kebodohan soal harga jual di Facebook, berakhir jadi motor sampah dan jamet MOJOK.CO

Modifikasi Motor Honda Vario 125 Hasil Tabungan Ibu-Kakak demi Sinematik dan Kebodohan Harga Jual di FB, Berakhir Jadi Motor Jamet dan Sampah

7 Juni 2026

Video Terbaru

Minahasa yang Bukan Cuma Bunaken: Roman Remy Silado, Mestizo, dan Aroma Sabut Kelapa

Minahasa yang Bukan Cuma Bunaken: Roman Remy Silado, Mestizo, dan Aroma Sabut Kelapa

31 Mei 2026
Smarai, Konten Organik dan Cara Promosi Band tanpa Panik Ngejar Viral

Smarai, Konten Organik dan Cara Promosi Band tanpa Panik Ngejar Viral

21 Mei 2026
Mbah Tejo: Gen Z Mungkin Lembek, tapi Tantangan Hidup Mereka Jauh Lebih Berat

Mbah Tejo: Gen Z Mungkin Lembek, tapi Tantangan Hidup Mereka Jauh Lebih Berat

17 Mei 2026


Google News
Ikuti mojok.co di Google News
WhatsApp
Ikuti WA Channel Mojok.co
WhatsApp
Ikuti Youtube Channel Mojokdotco
Instagram Twitter TikTok Facebook LinkedIn
Trust Worthy News Mojok  DMCA.com Protection Status

Tentang
Kru
Kirim Artikel
Kontak

Kerjasama
Pedoman Media Siber
Kebijakan Privasi
Laporan Transparansi

PT NARASI AKAL JENAKA
Perum Sukoharjo Indah A8,
Desa Sukoharjo, Ngaglik,
Sleman, D.I. Yogyakarta 55581

[email protected]
+62-851-6282-0147

© 2025 PT Narasi Akal Jenaka. All Rights Reserved.

Tidak Ada Hasil
Lihat Semua Hasil
  • Esai
  • Liputan
    • Jogja Bawah Tanah
    • Kabar
    • Kampus
    • Sosok
    • Kuliner
    • Fragmen
    • Ragam
    • Catatan
  • Tajuk
  • Pojokan
  • Kilas
  • Cuan
  • Otomojok
  • Malam Jumat
  • Video
  • Terminal Mojok
  • Mau Kirim Artikel?

© 2025 PT Narasi Akal Jenaka. All Rights Reserved.